પોસ્ટ્સ

સૌથી વધુ વંચાયેલી સામગ્રી

માચિયાળા ગામનો મોર

છબી
  અમારા આખા ગામ પંથકમાં ક્યાય મોર તો શું એનુ પીચ્છુય જોવા નો મળે. પણ અમારી બાજુના ગામ માચિયાળામાં સૌ પ્રથમવાર મોરના ઝુંડ દિઠેલા.!! ત્યારે મારી વય આશરે આઠેક વરસની હશે.          આ લેખમા નીચેના મુદ્દાઓના રસપ્રદ વર્ણન સાથે કુદરતી વાતાવરણનો અનુભવ પણ મળશે. માણો - સીમ વગડાની મુસાફરીમાં પરોઢીયે રચાયેલા મનમોહક દૃશ્યો - જાજરમાન પંખી મોરનો વૈભવ, હરીપુરા - માચીયાળા પંથકની ભૌગોલિક સ્થિતિ અને તત્કાલિન સમયનું બાળજીવન.-અમરેલી માર્કેટ યાર્ડમાં થતી ગતિવિધીઓનો તાદ્શ્ય ચિતાર.           ૧૯૮૫ -૮૬ નો એ જમાનો હતો કે ખેડુતોએ પોતાની ખેતપેદાશને વેચવા માટે જિલ્લા કે તાલુકા મથકની માર્કેટયાર્ડમાં લઈ જવી પડતી. એ રીતે અમો પણ ગાડામા માંડવીનો પાલ ગોઠવીને મારા પિતા અને કાકા સાથે વહેલી સવારે ૪ વાગ્યે અમરેલી જવા નિકળ્યા.       આ માંડવીના પાલ ખડકવાની બધી ગોઠવણ રાતે જ નિપટાવી લેવામાં આવી હતી. એટલે સવારે વહેલાસર જાગી અને શિરામણ કરી ગાડુ જોડીએ એટલે કામ પુરૂ.     અમારા ગામ હરીપુરા થી બે રસ્તા વાટે અમરેલી જઈ શકાય છે. તેમા પ્રથમ જો સડકમાર્ગે ચાલ...

સોરાષ્ટ્રના મકાનો માટે સુરક્ષાના બેમિસાલ ઉપાય

આપણે ત્યા નાના ગામડામાં ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રમાં મોટા ફળીયા ઘરાવતા મકાનોના કારણે રાત્રે ચોરીઓની ઘણી ઘટનાઓ બનતી હોય છે. સૌરાષ્ટ્રમાં ગામડે ઉચ્ચ મધ્યમ વર્ગના લોકો મકાનો માં ખુબ પૈસો વાપરે અને તમામ  સુખ સગવડતા ઘરાવતા આલાગ્રાન્ડ ઘર બનાવે. પણ  એકજ મોટી મુર્ખાઈ કરે છે કે તેઓ સેફ્ટીની દૃષ્ટિએ બિલકુલ જીરો ખર્ચ કરે છે. આજે આપણે નવા મકાનો બનાવીએ છીએ પણ વરસોથી ચાલી આવતી જુની ઘરેડ પ્રમાણે જ મકાનનું બાંઘકામ કરવામાં આવતુ હોય છે. જેમાં મોટી ડેલી પછી ફળીયું અને ત્યારબાદ પડથારવાળી ખુલ્લી ઓશરી અને ચાર કે છ ઓરડા બસ આ જ સિસ્ટમ મુજબ મોટાભાગના ઘરોનુ બાંઘકામ થઇ રહ્યુ છે. આ પ્રકારના બાંઘકામમાં બધુ બરાબર  છે પણ ફળીયા પછી તરત ખુલ્લી ઓશરી સુરક્ષામાં સૌથી મોટી ખામી ઊભી કરે છે. જે લોકો બુધ્ધિશાળી છે તેઓ ઓશરીની આગળ લોખંડની મજબુત જાળી બનાવે છે .  એમા જરુરીયાત પ્રમાણે એક કે બે દરવાજા મુકવામા આવે છે. આ દરવાજે લોક લાગી જાય એટલે આખી ઓશરી તેમજ ઓરડા અને ઘરમાં વસતા બાળકો, એકલ સ્ત્રી કે વૃધ્ધ લોકો તેમજ થોડી ઘણી માયા મુડી બિલકુલ સેફ થઈ શકે.  માટે જ હવે દરેક ઘરના માલિકો પોતાની ઓશરી આગળ મજબુત જાળીઓ ફિટ કર...

અંધારી રાત અને વાડી મારગનો વૈભવ

છબી
  ભરત ગજેરા.     ટીમટીમાતા અગણિત તારલા અને  રંગબેરંગી આભમાંથી જ્યારે રાત્રી નો બીજો પહોર ફૂટી નિકળે. એવા ટાણે હું અને મારો માસીયાય અમારા ગામથી એકાદ કિ.મી આઘે તેમની વાડીએ પહોચવા માટે, મધ્યમ ગતિએ મારગ કાપતા અવિરત ચાલી રહ્યા હોઈએ .     રાત્રીએ ઘોર અંધાર પછેડો ઓઢી લીધો હોય. ચોગરદમ નિરવ શાંતિનો પથારો પડી ગયો હોય,  એવા સમયે અમારા પગરવનો અવાજ કાનમાં અથડાતો અમને જ સંભળાતો હોય, થોડી થોડી વારે ભેરબ ( ઘુવડ) પોતાની હાજરી પુરાવા વૃક્ષોની ઊંચી ડાળીએથી ચિત્કારી ઉઠે. અંધકારને  ભયાનક બનાવતો તેમનો કર્કશ અવાજ સાંભળીને મારી ધડકનો તિવ્ર ગતીથી  ચાલતી હોય, એવું પાસળીના એકકોર અનુભવાતું લાગે. અને તેરક વરસના કિશોરને થોડો ઘણો ભય લાગવો એ સ્વભાવિક છે.    આઘેરા ખેતરના શેઢેથી શિયાળીયા ઊંવા ઊંવા કરતા રોતા હોય. આ અવાજ ઘડીભર માટે માણસને વિચારતો કરી વાળે કે, નક્કી નાનુ બાળક રડતું હશે.!  તમરાના તીણા અવાજ અને સુકા પાંદડાં ખખડવાથી થતો હડબડાટ આસપાસના વાતાવરણને વધારે  બિહામણો બનાવામાં મોટો ભાગ ભજવતા રહે.    ઘરા પર મહેકતી ટાઢક ફંગોળતો ફા...

મને ગમતુ ! ગ્રામીણ જીવનનું મોંઘેરુ બાળપણ.

 સુંદર અનૂભવોનું શબ્દમય વૃતાંત      દોસ્તો...માનવ જીવનનો શ્રેષ્ઠતમ સુવર્ણકાળ એટલે બાલ્યાવસ્થા અને મુગ્ધાવસ્થા, આ સમયકાળમાં આપણા માનસપટલ પર જે કંઈ અંકિત થયું હોય, એ સધળું ચિત્ર મીઠાં સંભારણા રુપે અંતરમનના  પડળ પર આજીવન સંગ્રહીત થઇ જતું હોય છે.!! મારા એજ યાદગાર અનુભવોને કવિતા સ્વરૂપે આપની સમક્ષ હૂબહુ દૃશ્યમાન કરવાનો મારો નાનકડો પ્રયાસ છે. બાળપણમાં પરમાનંદ રૂપે જે કંઈ મારા મન—મગજમાં સંગ્રહીત થયું છે. એને મે, એક સુંદર કવિતામાં ઢાળ્યું છે. આમા વણેલી વાતો મહદઅંશે ઇ.સં ૧૯૮૩ થી માંડીને ૧૯૯૩ સુધીના સમયની છે. 🔅:-> મને ગમતું— મારી કાવ્યધારા.  ઉધડતા આભનું અંજવાળું અને પ્રભાતના પહોરે પંખીઓનું— ગાણું, મને ગમતું.   ધરણીનો આલ્હાદક વાયરો અને ઢળતી સાંજનું ઝાલર —ટાણું, મને ગમતું.   તારલાથી ચમકતું આભ અને મધરાતે ભજનમા વાગતું —વેણું, મને ગમતું.   ગા્રય માટીનું રહેઠાણ અને કાચા ઘરને શોભતું માં’નું —લીપણું, મને ગમતુ.   ખેતરની મહેકતી ફોરમ અને વાડી પૈયામાં ખવાતું ટાઢું —ભાણું, મને ગમતું.  પત્થરોની ગોદમાં પાકેલું પાણી અને ગામડાંનું નિર્ભેળ  દેશી ...

ગામનુ રળીયામણુ પાદર

છબી
 રોઢા ટાણે પાદરના નાનકડાં ઢાળે અને ગામની શાળા સામેથી પસાર થઇએ એ સાથે જ અમારા કાને રુડાં પીહ...પીહ..પી ના સ્વર ગુંજતા, પાદરની મહાકાય ઘેઘુર પીપરો પર ઉંચે નઝર કરતા રાતા મનોહર કાંઠલા ધારણ કરેલાને રાતી ચાંચ વાળા પોપટના ટોળા જોઈ શકાતા.! પાદરમાં વિલાયતી નળીયાવાળી પંચાયતની મોટી જાજરમાન ઓફિસ હતી.  તેની ડાબી બાજુ થોડાં અંતરે નાનકડુ ચોગાન ધરાવતી જુની પ્રાથમીક શાળાના મજાના બે ઓરડા હતા, તેની પાછળ મોટુ જબ્બર મેદાન, તેના છેડે ચાર ઓરડાવાળી બીજી નવી નિશાળ હતી, બસ આ ત્રણેય સરકારી મિલ્કતની પાણાની દિવાલોમાં પડેલા બાકોરા તેમજ નળીયા અને દિવાલના સાંધામા રહેલી જગ્યાઓમાં આ પોપટ વંશનુ રહેઠાણ,  ખાવા પીવા માટે તો આથમણી દિશામાં પાકથી લહેરાતા ખેતરો. જ્યાં મન પડે એ ખાઈ પીએ, રોંઢા ટાણે પાછા પાદરમાં આવી પહોંચે તે છેક સાંયકાળ સુધી આનંદ કિલ્લોલ કરતા પીપરો ની ડાળીઓ પર ઝુલતા વળી ઉડિને માળામાં રાહ જોતા બચ્ચા પર વ્હાલ વરસાવી આવે......!! દિ' આથમે એટલ પોતે પોતાના માળામાં બાળુડાની સંગાથે રાત્રીની મીઠી નિંદર માણે તે વહેલુ પડે સવાર..!! આપની જાણખાતર અહિં એક ઉલ્લેખ કરુ છુ, કે પોપટ પોતાના માળા કદ...

આડેધડ છાશ પીવાના ગેરફાયદા

એક જાણવા જેવી ખાસ વાત : આપણે સૌરાષ્ટ્રવાસીઓ છાશ વગરનું  ખાણું કદિ પણ વિચારી ના શકીએ.  પણ શુ આપ જાણો છો ? કે ; છાશ હમેશા તાજી  બનાવેલી અને સ્હેજ તુરી -મોળી હોવી જોઈએ, આવી છાશમા જીરુ, સિંધાલુણ મીઠુ અને હિંગ જેવા માફકસર મસાલા નાંખીને પીઓ તો અતિ ઊત્તમ છે. પરંતુ આપણે શુ કરીએ છે, કે એકસાથે આખી મોટી તપેલીની છાશ બનાવી દઈએ છે. પછી આડેધડ એક બે દિવસ સુધી પીધા કરીએ છે, અને એ પણ ફ્રિજમાં મુકીને.! જે ઘણા લોકોને અનુકુળ નથી આવતી અને નાની મોટી કષ્ટદાયક તકલીફો થયા કરે છે. જેમાં માથાનો દુખાવો, આંખોમાં બળતરા, જાડામાં ચિકાશ, શરીરમાં આળસ,  શરીરમાં દુ:ખાવો - કળતર, હાથ પગમાં તોડ, વારંવાર પેશાબ લાગવો , જેવી ઘણીબધી ન સમજાય તેવી તકલીફ થતી હોય છે. જે લાખ દવા લેવા અને ગમે તેટલા રીપોર્ટ કરાવા  છતા કદી પણ પકડાતી જ નથી ! માટે જ આજથી એક નિયમ બનાવો કે જો છાશ પીવી જ હોય તો બપોર - સાંજ બેઉ ટાઈમ તાજી જ બનાવીને પીવાનું રાખો. પછી ફ્રિઝમાં મુકવાની ભુલ ના કરશો. ફ્રિઝમાં રાખેલ છાશ પીવાથી  ફાયદો કરવાના બદલે ઘણી વખત મોટા ગેરફાયદા પણ કરે છે. બની શકે તો છાશ ભરવા માટીન...

વિરામચિન્હો સાથે સામ્યતા ઘરાવતા લોકો

છબી
આમ તો  વાતચીત દરમિયાન વિશ્વમા અગણીત પ્રકારની ટેવો ધરાવતા લોકો જોવા મળે છે. પરંતુ અહિયા મુખ્ય ૧૪ પ્રકારના લોકોને, લખાણમા ઉપયોગ કરાતા વિરામચિન્હો સાથે સરખાવીને રસપ્રદ તારણ આપવામા આવ્યુ છે. વાંચીને તમને પણ ચોક્કસ મજા પડશે. ! ૧ — મુંગામંતર એટલે, પુર્ણ વિરામ . ( . ) ૨— કામ પુરતુ જ બોલનારા એટલે, અલ્પ વિરામ . ( , ) ૩ — વધારે પડતા સવાલ પુછનારા એટલે,         પ્રશ્નવાચક ચિન્હો ( ? ) ૪ — બધી વાતચીત ટુંકમા પતાવનારા એટલે,          લોપક ચિન્હ ( ' ) ૫ — દરેક વખતે બીજા સાથે સરખામણી કરનારા એટલે,         ઈક્વલ ચિન્હો  ( = ) ૬ — વાતચીત દરમિયાન વચ્ચે થોડુ અટકીને વિચાર્યા           પછી બોલનારા એટલે અર્ધ વિરામ   ( ; ) ૭ — વાતવાતમાં આશ્ચર્ય પ્રકટ કરતા અને ચહેરા દ્રારા    એકસપ્રેશન રજૂ કરતા લોકો એટલે,        ઉદગાર ચિન્હો ( ! ) ૮ — દરેક વાતમાં અન્ય વ્યક્તિઓએ બોલેલી કે લખેલી     વાતોના દાખલા આપનારા એટલે, અવતરણ ચિન્હો      ( " "...