અંતરમનની સ્વપ્ન સૃષ્ટિ

  અમારા આખા ગામ પંથકમાં ક્યાય મોર તો શું એનુ પીચ્છુય જોવા નો મળે. પણ અમારી બાજુના ગામ માચિયાળામાં સૌ પ્રથમવાર મોરના ઝુંડ દિઠેલા.!! ત્યારે મારી વય આશરે આઠેક વરસની હશે.          આ લેખમા નીચેના મુદ્દાઓના રસપ્રદ વર્ણન સાથે કુદરતી વાતાવરણનો અનુભવ પણ મળશે. માણો - સીમ વગડાની મુસાફરીમાં પરોઢીયે રચાયેલા મનમોહક દૃશ્યો - જાજરમાન પંખી મોરનો વૈભવ, હરીપુરા - માચીયાળા પંથકની ભૌગોલિક સ્થિતિ અને તત્કાલિન સમયનું બાળજીવન.-અમરેલી માર્કેટ યાર્ડમાં થતી ગતિવિધીઓનો તાદ્શ્ય ચિતાર.           ૧૯૮૫ -૮૬ નો એ જમાનો હતો કે ખેડુતોએ પોતાની ખેતપેદાશને વેચવા માટે જિલ્લા કે તાલુકા મથકની માર્કેટયાર્ડમાં લઈ જવી પડતી. એ રીતે અમો પણ ગાડામા માંડવીનો પાલ ગોઠવીને મારા પિતા અને કાકા સાથે વહેલી સવારે ૪ વાગ્યે અમરેલી જવા નિકળ્યા.       આ માંડવીના પાલ ખડકવાની બધી ગોઠવણ રાતે જ નિપટાવી લેવામાં આવી હતી. એટલે સવારે વહેલાસર જાગી અને શિરામણ કરી ગાડુ જોડીએ એટલે કામ પુરૂ.     અમારા ગામ હરીપુરા થી બે રસ્તા વાટે અમરેલી જઈ શકાય છે. તેમા પ્રથમ જો સડકમાર્ગે ચાલ...

  ભરત ગજેરા.     ટીમટીમાતા અગણિત તારલા અને  રંગબેરંગી આભમાંથી જ્યારે રાત્રી નો બીજો પહોર ફૂટી નિકળે. એવા ટાણે હું અને મારો માસીયાય અમારા ગામથી એકાદ કિ.મી આઘે તેમની વાડીએ પહોચવા માટે, મધ્યમ ગતિએ મારગ કાપતા અવિરત ચાલી રહ્યા હોઈએ .     રાત્રીએ ઘોર અંધાર પછેડો ઓઢી લીધો હોય. ચોગરદમ નિરવ શાંતિનો પથારો પડી ગયો હોય,  એવા સમયે અમારા પગરવનો અવાજ કાનમાં અથડાતો અમને જ સંભળાતો હોય, થોડી થોડી વારે ભેરબ ( ઘુવડ) પોતાની હાજરી પુરાવા વૃક્ષોની ઊંચી ડાળીએથી ચિત્કારી ઉઠે. અંધકારને  ભયાનક બનાવતો તેમનો કર્કશ અવાજ સાંભળીને મારી ધડકનો તિવ્ર ગતીથી  ચાલતી હોય, એવું પાસળીના એકકોર અનુભવાતું લાગે. અને તેરક વરસના કિશોરને થોડો ઘણો ભય લાગવો એ સ્વભાવિક છે.    આઘેરા ખેતરના શેઢેથી શિયાળીયા ઊંવા ઊંવા કરતા રોતા હોય. આ અવાજ ઘડીભર માટે માણસને વિચારતો કરી વાળે કે, નક્કી નાનુ બાળક રડતું હશે.!  તમરાના તીણા અવાજ અને સુકા પાંદડાં ખખડવાથી થતો હડબડાટ આસપાસના વાતાવરણને વધારે  બિહામણો બનાવામાં મોટો ભાગ ભજવતા રહે.    ઘરા પર મહેકતી ટાઢક ફંગોળતો ફા...

 સુંદર અનૂભવોનું શબ્દમય વૃતાંત      દોસ્તો...માનવ જીવનનો શ્રેષ્ઠતમ સુવર્ણકાળ એટલે બાલ્યાવસ્થા અને મુગ્ધાવસ્થા, આ સમયકાળમાં આપણા માનસપટલ પર જે કંઈ અંકિત થયું હોય, એ સધળું ચિત્ર મીઠાં સંભારણા રુપે અંતરમનના  પડળ પર આજીવન સંગ્રહીત થઇ જતું હોય છે.!! મારા એજ યાદગાર અનુભવોને કવિતા સ્વરૂપે આપની સમક્ષ હૂબહુ દૃશ્યમાન કરવાનો મારો નાનકડો પ્રયાસ છે. બાળપણમાં પરમાનંદ રૂપે જે કંઈ મારા મન—મગજમાં સંગ્રહીત થયું છે. એને મે, એક સુંદર કવિતામાં ઢાળ્યું છે. આમા વણેલી વાતો મહદઅંશે ઇ.સં ૧૯૮૩ થી માંડીને ૧૯૯૩ સુધીના સમયની છે. 🔅:-> મને ગમતું— મારી કાવ્યધારા.  ઉધડતા આભનું અંજવાળું અને પ્રભાતના પહોરે પંખીઓનું— ગાણું, મને ગમતું.   ધરણીનો આલ્હાદક વાયરો અને ઢળતી સાંજનું ઝાલર —ટાણું, મને ગમતું.   તારલાથી ચમકતું આભ અને મધરાતે ભજનમા વાગતું —વેણું, મને ગમતું.   ગા્રય માટીનું રહેઠાણ અને કાચા ઘરને શોભતું માં’નું —લીપણું, મને ગમતુ.   ખેતરની મહેકતી ફોરમ અને વાડી પૈયામાં ખવાતું ટાઢું —ભાણું, મને ગમતું.  પત્થરોની ગોદમાં પાકેલું પાણી અને ગામડાંનું નિર્ભેળ  દેશી ...

 રોઢા ટાણે પાદરના નાનકડાં ઢાળે અને ગામની શાળા સામેથી પસાર થઇએ એ સાથે જ અમારા કાને રુડાં પીહ...પીહ..પી ના સ્વર ગુંજતા, પાદરની મહાકાય ઘેઘુર પીપરો પર ઉંચે નઝર કરતા રાતા મનોહર કાંઠલા ધારણ કરેલાને રાતી ચાંચ વાળા પોપટના ટોળા જોઈ શકાતા.! પાદરમાં વિલાયતી નળીયાવાળી પંચાયતની મોટી જાજરમાન ઓફિસ હતી.  તેની ડાબી બાજુ થોડાં અંતરે નાનકડુ ચોગાન ધરાવતી જુની પ્રાથમીક શાળાના મજાના બે ઓરડા હતા, તેની પાછળ મોટુ જબ્બર મેદાન, તેના છેડે ચાર ઓરડાવાળી બીજી નવી નિશાળ હતી, બસ આ ત્રણેય સરકારી મિલ્કતની પાણાની દિવાલોમાં પડેલા બાકોરા તેમજ નળીયા અને દિવાલના સાંધામા રહેલી જગ્યાઓમાં આ પોપટ વંશનુ રહેઠાણ,  ખાવા પીવા માટે તો આથમણી દિશામાં પાકથી લહેરાતા ખેતરો. જ્યાં મન પડે એ ખાઈ પીએ, રોંઢા ટાણે પાછા પાદરમાં આવી પહોંચે તે છેક સાંયકાળ સુધી આનંદ કિલ્લોલ કરતા પીપરો ની ડાળીઓ પર ઝુલતા વળી ઉડિને માળામાં રાહ જોતા બચ્ચા પર વ્હાલ વરસાવી આવે......!! દિ' આથમે એટલ પોતે પોતાના માળામાં બાળુડાની સંગાથે રાત્રીની મીઠી નિંદર માણે તે વહેલુ પડે સવાર..!! આપની જાણખાતર અહિં એક ઉલ્લેખ કરુ છુ, કે પોપટ પોતાના માળા કદ...

ગામનું નામ લેતા અમને સાચેજ બાળપણ સાંભરે. મનમાં યાદોના મહાસાગર ઊમડે, નાનપણ ની એ સોનેરી યાદો કેમેય ભુલાતી નથી અને સેંકડો દ્રશ્યો જાણે આંખો સામે તરવરી ઊઠે છે. જેમ કે; પાદરની એ પીપરો કે જ્યાં વેકેશનમાં ચટણી—મીઠાં હારે ખવાતા કોલ હોય, પીપરના કૂણા લીલાછમ્મ પત્તામાં ચટણી મીઠું ભરીએ, અને પછી જાણે બનારસી પાન ખાતા હોય એમ ગલોફામાં ચડાવીએ. પાંદડાંનું ગળપણ, લાલ ચટણીની તમતમતી તિખાસ, અને માથે મીઠાની ખારાશ  આ ત્રિવિધ રસાસ્વાદની મજા એટલેજ બાળપણનો મહામૂલો જલ્સો.! ક્યારેક જો મેળ પડી જાય તો ગામથી ઢુકડી કોકની વાડીયે આંબલીના કોલ અને કાતરા ખાવાય પોગી જાઈ, પણ એમાય ઘણી સાવચેતી રાખવી પડે.  જેમકે વાડીનો માલિક હાજર નો હોવો જોય. નહીતર મેળનો પડે..! ખાસ કરીને બપોર ના ટાંણે અમે ચારેક બાળગોઠીયા રેઢી આંબલી પર હલ્લો બોલાવીએ. ગામથી નજીકમાં ગણીને ત્રણેક આંબલીઓ માંડ હતી. એટલે મર્યાદીત ઓપ્શનમાં જ કામકાઢવું પડે. ક્યારેક તો આંબલીના કોલ ખાવાના ઓરતાં મનમાં જ ઢબૂરી ને વિલા મોઢે પાછાય આવવું પડે. અમુક ટ્રીક પણ  વાપરવામાં આવતી કે વાડી નો માલિક જો ઘરે હોય તો અમારુ કામ ઘણું આસાન રીતે પાર પડી શકે. એટલે ...

અતિ આનંદાયક દિવસો અને ડરામણી ઘટનાઓ આપણા બાળમાનસ પર અતિ ઊંડી છાપ અંકિત કરી જતી હોય છે કે, જેની યાદો આજીવન વિસરી શકાતી નથી. તેવી જ રીતે આનંદ ખાતર કે, લોભ—લાલચને વશ થઈ માનવી વણજોઈતી મુશ્કેલીઓમાં પણ મુકાઈ જતો હોય છે. આ આપણી સૌથી મોટી નબળાઈ ગણી શકાય. મારા નાનપણ આવોજ એક અનુભવ આપની સમક્ષ પ્રસ્તુત કરી રહ્યો છુ. આશા છે કે, આ લેખ વાંચીને તમને પણ થોડી ઘણી પ્રેરણા મળી શકે. આ એ સમયની વાત છે, જ્યારે મારી ઉમર આઠેક વરસની હતી.  ફાગણ મહિનાની બપોરનો લગભગ ચારેક વાગ્યાનો સમય હશે. એવા ટાણે હુ મારા ઘરની પાછવાડે નાની  ખડકીએથી નીકળી, પડખેના ઘરના ખુણે શેરીમાં સ્થિત વીજળીના થાંભલે એક પગ ટેકવીને ઉભો હતો. થોડીવારમાં જ હિતેશ અને ભીખુ નામના બે મિત્રો મારી તરફ આવ્યા. એ મારા મિત્રો તો ના હતા પણ પડોશી હોવાના નાતે ઘણી વખત અમે ભેગા રમતા રખડતા. આમ તો આ બંન્ને મારા થી બેએક વરસ મોટા હતા. બંન્ને જણા મારી પાસે આવ્યા, એમાથી ભીખુએ મને પુછ્યુ ; " ભરત હાલ મારી વાડીએ શેવડી ખાવા આવવુ સે " હુ જ્યા ઉભો હતો તે શેરીના થાંભલાની સામે ભીખુના ઘરનો  ખુણો પડે. શેરડીનું નામ પડતા જ ભલભલાના મોં મા પા...

sweet childhood —3 | We play in the lap of the villages રમતા'તા અમે ગામડા ની ગોદમાં..! મારા બાળપણાની મધુર યાદો...ભાગ ~૩ ત્રીજા ધોરણ મા આવ્યા પછી ... અમને રમત ગમત ની ધુન ચડવા લાગી...એમાં મુખ્ય ગણાવું તો ૧—ગિલ્લી દંડા, ૨–ખુતામણી, ૩— બાકસની છાપ, ૪–અંટીઓ,૫–સાત ઠીકરી, વિગરે. એમાય સૌથી વધારે  ક્રિકૅટ નો વાવર દિમાગ માં ભરાવા માંડ્યો.... જો'કે  અમે તેને બૅટ–દડાં તરીકે જ જાણતા.! સ્કુલ છુટ્યા પછી સાંજે અમે સાતેક જણા બેટદડે રમવાં જઈએ. આમ જા'ણે મોટા ખેલાડી ની જેમ ગામના છેડે જઈને રમવાનું.! અમારુ હરીપુરા ગામ. એટલે જાણે ખોબા જેવડું. મારા ઘર પછવાડે થી ~ ત્રણેક ખોરડાં મુકીને ચાલીએ એટલે અમારુ "ઈડન ગાર્ડન" પણ, એમાં બેટ એટલે મારા ઘરનો કપડાં ધોવાનો ~ધોક્કો.' અને સ્ટંમ્પ એટલે ૩- ત્રાહી-બાંગી બાવળની સોટીઓ (પાતળી ડાળી ના ટુકડાં ) ખેલાડીની થોડી માહિતી આપુ તો એમા જાણે એક હું, બીજો નરેશ ડાવરા હાઈટ ઓછી પણ  તોડ–જોડ કરવામા હોશિયાર. ત્રીજો દિનેશ આસોદરીયા એકવડો બાંધો લંબાઈ માં અમિતાભ બચ્ચન.!! પછી જયેશ ગજેરા,ભરત નાકરાણી તથા કદીક મારો ભાઈ નરેશ પણ હોય. અને બીજા બે'ક જણ અદલ...

મારા બાળપણ ની મધુરી યાદો...ભાગ~૨ મિત્રો......આગળની પોષ્ટમાં આપણે પહેલા -બીજા ધોરણ વિષેની યાદો વાગોળી. હવે અહીં  આપની સમક્ષ રજુ કરી રહ્યો છુ, મારી નિશાળનાં મીઠાં સંભારણા..! હવે થોડી વાતો ૩જા ધોરણ ની લઈશુ. ટીચર પણ એના એજ સુશીલાબેન પંડ્યા. ( કારણ આગળ જાણવા મળશે..) અમારો રુમ એજ નવી નિશાળ માં. અને વિદ્યાર્થીની સંખ્યા ૩૭ જેટલી જેમા આશરે ૧૮ છોકરાઓ અને બાકીની છોકરીઓ. આગળના લેખ માં વાત કરી એમ ભણવામાં  બધા વિદ્યાર્થીઓમાં હું હોશિયાર હતો.અને ગણો તો મૉનિટર પણ ખરો.. એટલે સ્કુલ ના બપોર પછીની પાળીના  જે કંઈ કામકાજ હોય એ શિક્ષક મને સોંપતા, એમા શાળાં ની એક તરફ લગભગ ૫૦૦ ફુટ લંબાઈ ની કાંટાળા તારની વાંકી-ચુકી વાડ હતી, એ તાર ઘણી  વખત રેઢીયાર ઢોરો  તોડી નાંખતા. એટલે અમારા હેડ-માસ્તર રમણિક શાબ મને રીપૅર કરવાનુ કામ સોંપતા, (અમારા પ્રિન્સીપાલ રમણીક સાબ પાછા એક તકીયા કલામ થી પ્રખ્યાત હતા, વિદ્યાર્થી ઓને ડાંટ આપતી વખતે વારંવાર એક શબ્દ બોલતાં ~ 'એય હડફા હેઠો બેહ... હેઠો બેહ'.) સાંજેે સાડા ચાર વાગ્યે અમને રમવાની છુટ્ટી મળે,  એ દરમિયાન આ બધા કામ  કરવાના હોય. ત...